Tips voor debutanten

Nu mijn tweede roman ook op de markt is, begin ik wat zicht te krijgen op wat wel en wat niet werkt als je je boek wilt promoten. Doe er je voordeel mee als jouw roman ook (binnenkort) uitgegeven wordt, of als je nog nadenkt over voor jezelf schrijven of ook voor anderen. Het krijgen van lezers is namelijk geen automatisme, al denken beginnende schrijvers dat vaak wel. En ja, ik was daarin bij mijn eerste boek ook veel te positief!

Wat kun je allemaal doen om mensen voor je boek te interesseren?

1 Begin tijdig met bekend maken dat je schrijft, niet alleen aan je familie en vrienden maar (juist)
ook via de sociale media. Op die manier bouw je alvast wat 'publiek' op! Nog beter is het om deze
mensen ook al bij het schrijfproces te betrekken. Wat vinden ze van je titel, hebben ze suggesties
voor een bepaald (schrijf)probleem, goede namen voor een bepaald persoon, etc.

2 Kondig je boekpresentatie op zoveel mogelijk plaatsen, en op zoveel mogelijk manieren aan.
Waar je hem ook geeft, je kunt er aandacht voor krijgen door in streekkrantjes het evenement te
plaatsen, flyers te verspreiden, misschien bij de plaatselijke pers over je boek en het evenement te
gaan praten. Ik mocht zelf voor Matroesjka bij de plaatselijke radiozender van Omroep Venlo aan-
schuiven en dit was een heel fijne manier!

3 Probeer in de boekpresentatie ook wat originele elementen op te nemen. Ik heb bijvoorbeeld 's mor-
gens bij de plaatselijke boekhandel een groep mensen verzameld die zogenaamd op Matroesjka
wachtten. Goed voor de PR want hier is veel over gepraat!

4 Begin rondom de boekpresentatie met het verspreiden van informatie over je boek. Gewoon huis-
aan-huis folders verspreiden, op de sociale media info geven, boekenleggers laten drukken en
neerleggen op plaatsen waar mensen moeten wachten (cafetaria, chinees!), maar natuurlijk ook bij
boekhandels. Zeker de PLAATSELIJKE boekhandels en media zijn vaak bereid jou meer aandacht
te geven, juist omdat je uit hun plaats komt. Lezers lezen graag over plaatsgenoten en zijn ook
bereid geld te stoppen in iets uit de eigen omgeving! Schakel ook moderne middelen in bij het
promoten van je boek, zoals bijvoorbeeld een boektrailer. Goede beelden doen vaak meer dan
woorden bij het bereiken van publiek.

5 Bepaal je doelgroep goed. Geen enkel boek is voor 'iedereen' geschikt. Zijn het vooral vrouwen die
je boek zullen lezen, of juist mannen of kinderen? Welke leeftijden? Pas als je hierop een goed
antwoord hebt, kun je bekijken hoe je deze doelgroepen kunt bereiken.
Bij ons boek Passie en Piemelbloemen, een boek dat deels over een erotisch winkeltje gaat, hebben
we op die manier bij meer dan 200 vrouwen van een erotische producten party in het Kerstpakket
weten te komen!

6 Zorg dat je je niet alleen nog op je eigen boek richt, het is geen eenrichtingsverkeer. Kijk wat er
in je omgeving, in kranten en op de sociale media gebeurt en sluit daar bij aan als het kan. Dit kost veel tijd, maar het is wel belangrijk. Zorg ook dat je een goed netwerk krijgt met andere, beginnende, auteurs, het uitwisselen van ervaringen kan je veel opleveren. Op sites als www.schrijvenonline.org staan heel veel tips.

7 Zoek gericht naar mensen die je willen helpen. Bij mijn laatste boek heb ik een topboekverkoopster
gevonden die heel graag en erg actief meedenkt over de boekpromotie.

8 Recensies zijn erg belangrijk! Als mensen besluiten of ze een boek wel of niet willen kopen, lezen
ze vaak de beoordelingen. Je kunt de lezers van je boekpresentatie oproepen wat te schrijven, maar
er zijn ook veel boekensites op internet waar je discussies over je boek op gang kunt brengen.
Uiteraard zijn er in Nederland ook veel recensisten met een heel groot publiek, misschien lukt het
je ook hen jouw boek te laten lezen. En dan maar hopen dat het in een landelijk tijdschrift of op
tv komt.

9 Verwachten dat een programma als Koffietijd, DWDD, Pauw en Witteman op jou zit te wachten,
is in de meeste gevallen niet realistisch. Er komen dagelijks zo enorm veel boeken uit, dat het
aanbod van schrijvers die daar willen zitten heel veel groter is dan de vraag. Heb je echter over iets
geschreven dat heel actueel is, dan liggen je kansen beduidend groter en moet je gewoon brutaal
zijn!

10 Probeer je inspanningen wat te spreiden. De meeste boeken hebben enige aanlooptijd nodig om
verkocht te worden. Verwacht van een debuutroman niet al te veel, hoe bekender je wordt
als schrijver, hoe beter men je boeken zal weten te vinden.

11 Wees creatief en volg je gevoel. Juist de dingen die niet in dit lijstje staan, kunnen het meeste
resultaat opleveren! Succes!

Jetzt geht's los!

Mijn uitgeverij (Mooi Media) en ik gaan van start met het reclame maken voor Matroesjka. Aanstaande donderdag krijg ik te horen welk budget er beschikbaar is, wát we gaan doen en wie welke taken op zich neemt. Voor wie nooit een roman heeft uitgebracht: ik kan je verzekeren dat het een heel karwei is. Vooral als nog-niet-zo-bekende-auteur kun je er niet van uitgaan dat je boek (vanzelf) verkoopt. Bij mijn eerste roman zag ik dat misschien iets te rooskleurig in. 'Bij een boekhandel liggen' leek zo'n beetje het hoogste doel, want dan zagen mensen je boek, en verkocht het wel. Inmiddels weet ik beter. Alleen al vorig jaar verschenen er ongeveer 5000 romans die via de boekhandels te koop werden aangeboden. VIJFDUIZEND! De lezer die nog geld overheeft voor een roman, heeft dus aardig de keuze. Aangezien ik zelf ook een enthousiaste lezer ben, en regelmatig boeken koop, weet ik dat de keuze dan vaak valt op de gevestigde namen. En dat debutanten in de regel maar matig verkopen.

Gelukkig heb ik door de lancering van Passie en Piemelbloemen al enige ervaring met het benaderen van de markt. Ik heb gemerkt wat verkoop oplevert en wat niet of nauwelijks. Boeken signeren en over je boek vertellen is ongetwijfeld aantrekkelijk als je al enige bekendheid hebt, maar niet wanneer je nog geen naam gemaakt hebt. Er komen weinig mensen op af en het is moeilijk om ze te boeien. Een artikel in de (plaatselijke en regionale) kranten en televisie, werkt al veel beter. Nog beter werkt het, als mensen je naam en boek op verschillende plekken tegenkomen en als er op die manier een natuurlijke nieuwsgierigheid ontstaat. Dit is ook de reden dat auteurs zeer graag met een pakkend interview in tijdschriften verschijnen, helaas is het aanbod voor de media zó overweldigend dat je ook hier als relatief onbekende geen schijn van kans maakt.

Het bereiken van een groter koperspubliek hangt uiteraard ook af van de mening van degenen die het boek al gelezen hebben. Zijn zij enthousiast, dan zijn ze goede ambassadeurs voor de verkoop. Praten ze negatief over je boek, dan hoeft dat ook nog niet erg te zijn. Het ergste is het als er in het geheel niet over je boek gepraat wordt, als de inhoud blijkbaar niet eens interessant genoeg is om er wat over te zeggen. Ik hoop dat Matroesjka dat lot bespaard blijft, maar het valt totaal niet te voorspellen. Alle betrokkenen hebben hun best gedaan (en zijn hun best aan het doen) om er een mooie roman van te maken en we gaan voldoende goede initiatieven nemen om er de aandacht op te vestigen. Onlangs las ik dat mensen minstens zeven keer iets over je moeten horen, voordat ze je in de regel onthouden. Schrik dus niet als je me weer overal voorbij ziet komen, ik ga er mijn best voor doen om 'vóór begin juni (de maand dat Matroesjka overal verschijnbaar zal zijn) hot topic te worden! Nou ja, niet zozeer ikzelf, alswel de roman.

Wat is het heerlijk dat ik naast het schrijven ook nog een 'gewone' baan heb, zodat ik niet te veel tijd heb om me te piekeren over de boekverkoop én zodat er een vast inkomen is. Esther Kraaijenbrink (www.bestelmijnboek.nl) verwoordt het prachtig in de titel van haar boek voor aankomende auteurs: 'Zeg je baan nog niet op!'